پروستات یک غده کوچک و بخشی از دستگاه تولید مثل مردانه است. این غده درست زیر مثانه و جلوی رکتوم (راستروده) قرار دارد و مجرای ادرار از وسط آن عبور میکند.
پروستات از بافت همبند و بافت غدهای تشکیل شده است. این غده مایع خاصی به منی اضافه میکند و با انقباض عضلات خود، به خروج منی از مجرای ادرار هنگام انزال کمک میکند.
در ادامه این مقاله از گاما پرتو، ارائه دهنده خدمات سونوگرافی در منزل به جزئیات بیشتری از پروستات شامل: وظایف، آناتومی و ویژگی ها، بیماریهای پروستات و روشهای درمانی آن میپردازیم.
وظیفه پروستات در بدن مرد
-
پروستات به مایع منی، مایعی اضافه میکند که حاوی آنزیمها، روی و اسید سیتریک است. این مواد باعث تغذیه اسپرم و روانسازی مجرای ادرار میشوند.
-
عضلات پروستات هنگام اوج لذت جنسی (ارگاسم)، منی را به سمت مجرای ادرار و سپس به خارج از بدن هدایت میکنند.
آیا زنان پروستات دارند؟
خیر. زنان پروستات ندارند اما دارای غدههای “اسکین” (Skene’s glands) هستند که برخی به آن «پروستات زنانه» میگویند. این غدد در دو طرف مجرای ادرار قرار دارند و تصور میشود در تخلیه ادرار، حفظ بهداشت و حتی در رابطه جنسی (بهویژه در ترشحات هنگام انزال زنانه) نقش داشته باشند.
آناتومی و ویژگیها
-
محل قرارگیری: زیر مثانه و جلوی رکتوم.
-
شکل و بخشها: پروستات پنج لوب دارد: لوب جلویی (قدامی)، لوب پشتی (خلفی)، دو لوب جانبی و یک لوب میانی. روی پروستات را پردهای از بافت همبند کشسان به نام فاسیای پروستات میپوشاند.
-
اندازه: حدوداً به اندازه یک گردو است.
-
وزن: حدود ۳۰ گرم (معادل وزن پنج سکه ۲۵ سنتی آمریکا).
-
رشد با سن: بعد از ۴۰ سالگی معمولاً شروع به بزرگ شدن میکند (بزرگی خوشخیم پروستات یا BPH). این بزرگشدگی سرطانی نیست و الزاما خطر ابتلا به سرطان پروستات را بالا نمیبرد.
بیماریها و مشکلات شایع پروستات
سرطان پروستات
-
-
دومین سرطان شایع در مردان.
-
التهاب پروستات (پروستاتیت)
-
-
چهار نوع دارد: حاد باکتریایی، مزمن باکتریایی، سندروم درد لگن مزمن و التهاب بدون علامت.
-
شایعترین مشکل مجاری ادراری در مردان زیر ۵۰ سال و سومین مشکل شایع در مردان بالای ۵۰ سال است.
-
بزرگی خوشخیم پروستات (BPH)
-
-
باعث بزرگشدن پروستات و فشار به مجرای ادرار میشود.
-
تقریباً همه مردان با افزایش سن درجاتی از آن را تجربه میکنند.
-
علائم هشداردهنده مشکلات پروستات
-
درد در آلت تناسلی، بیضهها یا ناحیه پرینه (بین بیضه و مقعد)
-
تکرر ادرار یا نیاز فوری به دفع ادرار
-
درد هنگام ادرار یا انزال
-
ضعیف بودن جریان ادرار یا چکهچکه آمدن آن
-
سخت شروع شدن ادرار
-
نیاز به بیدار شدن مکرر شبانه برای ادرار
-
اختلال نعوظ
-
وجود خون در ادرار یا منی
-
درد در کمر، لگن یا قفسه سینه
همچنین بخوانید : سونوگرافی پروستات چیست؟ کاربردها، آمادگی، مراحل انجام و تفسیر نتیجه
آزمایشهای بررسی سلامت پروستات
-
معاینه انگشتی از مقعد (DRE): پزشک پروستات را لمس میکند تا وجود برجستگی یا سفتی غیرطبیعی را بررسی کند.
-
آزمایش PSA: اندازهگیری سطح آنتیژن اختصاصی پروستات در خون. افزایش آن میتواند نشانه سرطان، BPH یا پروستاتیت باشد.
-
نمونهبرداری (بیوپسی): بررسی بافت پروستات زیر میکروسکوپ برای تشخیص قطعی.
بیماری های پروستات و روشهای درمانی آن
سرطان پروستات
-
مراقبت فعال (کنترل دورهای با آزمایش و اسکن)
-
براکیتراپی (کارگذاری دانههای رادیواکتیو داخل پروستات)
-
درمانهای متمرکز مثل سونوگرافی پرقدرت (HIFU)، کرایوتراپی، لیزر یا PDT
-
جراحی برداشت پروستات (پروستاتکتومی)
پروستاتیت
-
داروها (آنتیبیوتیک یا داروهای شلکننده عضلات اطراف مثانه و پروستات)
-
مدیریت استرس و مشاوره روانشناسی
-
تمرینات کف لگن برای کاهش اسپاسمها
بزرگی خوشخیم پروستات (BPH)
-
داروها برای کاهش هورمونهای مؤثر در رشد پروستات
-
جراحی برای برداشتن بخش اضافی پروستات
-
درمان با بخار آب (تزریق بخار برای از بین بردن سلولهای پروستات)
مراقبت و پیشگیری
-
انجام غربالگریهای منظم (از ۵۰ سالگی به بعد یا زودتر در صورت سابقه خانوادگی سرطان پروستات)
-
فعالیت بدنی منظم
-
تغذیه سالم (مصرف میوه، سبزیجات و پروتئین سالم)
-
ترک دخانیات
تشخیص اختلالات درونی غده پروستات در منزل
برای دریافت خدمات سونوگرافی پروستات در منزل گاما پرتو با بهترین دستگاه پرتابل سونوگرافی با تکنولوژی آمریکا و ژاپن میتوانید به صورت آنلاین از صفحه سونوگرافی پروستات در منزل گاما پرتو اقدام به رزرو نوبت کنید. در سریعترین زمان ممکن با شما هماهنگ میکنیم. سونوگرافی در منزل گاما پرتو برای تشخیص اختلالات درونی غده پروستات با پوشش بیمه ها، هزینهای بسیار اقتصادی تر از سایر مراکز دارد.
آیا مکملها بر سلامت پروستات مؤثرند؟
اکثر مکملها تأثیر قابلتوجهی بر سلامت پروستات ندارند چون بررسیهای علمی کافی روی آنها انجام نشده است.
سوالات متداول
آیا میتوان بدون پروستات زندگی کرد؟
بله. در صورت برداشت پروستات (مثلاً به دلیل سرطان)، فرد میتواند زندگی کند. اما ممکن است مشکلاتی مثل بیاختیاری ادرار یا اختلال نعوظ ایجاد شود.
آیا میتوان پروستات را لمس کرد؟
از بیرون خیر، اما از طریق مقعد میتوان آن را لمس کرد. پروستات حدود ۵ سانتیمتر داخل مقعد قرار دارد و با لمس آن معمولاً حالت نرم و لاستیکی دارد. تحریک پروستات میتواند احساس دفع ادرار یا لذت جنسی ایجاد کند. با این حال، معاینه خود فرد روش مناسبی برای تشخیص بیماری نیست و باید به پزشک مراجعه کرد.
نکته پایانی
پروستات غدهای کوچک به اندازه گردو است که نقش مهمی در باروری و سلامت دستگاه ادراری مردان دارد. با افزایش سن، رشد آن طبیعی است اما مشکلاتی مانند سرطان، التهاب یا بزرگی خوشخیم ممکن است ایجاد شوند. غربالگری منظم و انجام سونوگرافی در منزل با گاما پرتو و توجه به علائم میتواند به تشخیص و درمان زودهنگام بیماری های پروستات کمک کند.
گاما پرتو، سلامت و آسایش شما اولویت اول ماست.